Naar de navigatie

Zoek naar financiering

Burgers die een initiatief tot herbestemming nemen, zijn niet in de eerste plaats op zoek naar winstmaximalisatie. Zij worden ook gedreven door andere waarden die niet direct in geldelijk gewin te vertalen zijn, zoals betrokkenheid, sociale cohesie, duurzaamheid, nieuwe netwerken etc. Toch zul je, als je een herbestemmingproject wilt realiseren moeten investeren, met name bij de start. Maar als je van overheid, cultuurfondsen, banken etc. geen (of weinig) financiële ondersteuning kunt verwachten, hoe kom je dan aan middelen om een herbestemming te realiseren?

  • Stop er zelf geld in. Durf zelf verantwoordelijkheid te nemen en risico te lopen. Dat betekent dat je ondernemend moet zijn, eigen initiatief en lef moet tonen en dat je ongehoorzaam durft te zijn, zonder je integriteit te verliezen.
  • Zamel geld in via crowdfunding. Er zijn inmiddels verschillende internetsites die initiatiefnemers kunnen inzetten om geld bij particulieren op te halen. Vaak krijgen deze particuliere investeerders er iets voor terug. Dat kan variëren van naamsvermelding tot korting op deelname aan activiteiten etc.
  • Richt een coöperatie op. Een coöperatie is een onderneming waarbij de leden eigenaar zijn en zeggenschap hebben over de koers van de onderneming. Zij delen in de eventuele winst. Deelnemers investeren dan zelf in het project, maar hebben ook direct baat bij het project.
  • Hoewel de meeste banken niet happig zijn om leningen te verstrekken, kun je proberen een lening af te sluiten bij een duurzame bank als Triodos. Uiteraard moet je businesscase dan wel sluitend zijn.
  • Voor de restauratie (maar niet voor beheer of exploitatie) van een monumentaal gebouw of complex kun je proberen een lening c.q. hypotheek te krijgen uit het revolving fund van het Nationaal Restauratiefonds. Zo’n lening of hypotheek door de overheid kent ‘zachtere’ voorwaarden dan bij de gebruikelijke kapitaalverstrekkers. De aflossingen en eventuele renteafdracht stromen terug naar de pot, waardoor er weer andere projecten gefinancierd kunnen worden.
  • Je kunt ook een beroep doen op particuliere geldverstrekkers: family, fools & friends. Doe een beroep op je netwerk om aan geld te komen en spreek een reële vergoeding af voor het ingebrachte vermogen. Laat de gebruikers van het gebouw ook medeverantwoordelijkheid dragen en mee investeren in het gebouw. In De Grote Pyr in Den Haag kunnen huurders in een woning of werkruimte investeren. Zij verdienen dit bedrag in de loop van de tijd terug door een korting op de huur.
  • Doe aan cashflowplanning. Je hoeft niet alles in één keer te doen. Als je de herontwikkeling meer ziet als een organisch proces en je geen in beton gegoten einddoel voor ogen hebt, kun je de investeringen makkelijker spreiden en in delen ontwikkelen waardoor je de aanvangskosten lager kunt houden. Iedere keer als er gaandeweg voldoende inkomsten zijn gegenereerd, kun je opnieuw een investering doen voor een deelontwikkeling. Als je niet wacht tot de herontwikkeling helemaal van A tot Z voltooid is, kunnen er ook al tussentijdse verdienmogelijkheden ontstaan. Zo benut De Bank van Noppes alvast de benedenetage als Seats2Meetruimte, terwijl er op de bovenetage nog appartementen gebouwd moeten worden.
  • Je kunt de kosten ook lager houden door niet per se voor een luxe, nieuwe inrichting te kiezen. Kies bijvoorbeeld voor het hergebruik van materialen. MidWest uit Amsterdam sprokkelt de inrichting op allerlei manieren bij elkaar, via via, bij de kringloop etc. De Bank van Noppes in Dordrecht heeft via sponsoring verf en andere spullen en materialen gekregen van diverse bedrijven.
  • Schakel de hulp van vrijwilligers in. Vrienden en kennissen en vrienden van vrienden zijn maar al te vaak bereid mee te helpen klussen in een project waarvan ze de meerwaarde zien: omdat er liefde en aandacht in wordt gestopt of omdat een verwaarloosd pand een bijzondere functie krijgt en er ontmoetingsplek ontstaat voor de buurt. Bij het verbouwen in De Grote Pyr hebben tijdens diverse zomerkampen jongeren uit heel Europa meegeholpen. Je kunt ook stageplekken of werkervaringsplaatsen aanbieden. Vrijwilligers bezitten vaak ook deskundigheid die je zelf niet in huis hebt. Voor De Bank van Noppes hielp een restauratiearchitect met het ontwerpen en tekenen van de te bouwen appartementen.
  • Ook al zal een gemeente geen of weinig geld/subsidie hebben voor de restauratie van een monumentaal pand, misschien kun je wel een beroep doen op een ander subsidiepotje (investeringsfonds voor leefbaarheid, voor zorg, voor groen etc). Wees creatief in het koppelen van maatschappelijke belangen. Villa Jongerius ontving van de gemeente Utrecht geld uit het Investeringsfonds Stedelijke Vernieuwing, terwijl MidWest in de opstartfase van stadsdeel West een ‘kwartiermakersubsidie’ ontvangt.
  • Natuurlijk moet je zorgen voor een dekkende exploitatie van de herbestemming. Als er te weinig geld binnenkomt via de exploitatie, houdt geen enkele nieuwe functie stand. Zorg dus voor een sluitende businesscase. Realiseer je dat veel sympathieke functies (kunst en cultuur, buurtfuncties) in eerste instantie niet of nauwelijks geld genereren. Zoek dus vooral ook naar commerciële programma’s waarmee je deels ook sociaal-culturele programma’s financieren en durf voor je programma buiten de gebaande paden te denken.