Naar de navigatie

Rol interieurarchitect bij herbestemming

In Europa ontwikkelt de interieurarchitectuur zich vanaf 1950 tot een zelfstandig vak met eigen beroepsvereniging, In Nederland betreft dit de Beroepsvereniging van Nederlandse Interieurarchitecten (BNI). De BNI behartigt de culturele en maatschappelijke belangen van interieurarchitecten en bevordert de ontwikkeling en beoefening van de interieurarchitectuur. 

‘Het verhaal van het gebouw wordt door het interieur verteld’, zoals in de Inleiding van dit dossier naar voren is gekomen. Irene Müller beschrijft het interieur in haar artikel in Bouwstenen als ‘een gesprek zonder woorden’ (2011: 1). Müller zegt dat het interieur mee kan veranderen met nieuwe inzichten en nieuw gebruik, maar dat het interieur andersom ook nieuwe inzichten kan opleveren over wat mensen willen en kunnen (2011:2). Het verhaal van het gebouw, van de voorgaande functie en gebruiker, kan in het nadenken over herbestemming nieuwe inzichten opleveren. Een levenscyclus van een gebouw kent vele gebruikers, van elke gebruiker kan de herbestemmer leren. Een (interieur-)architect kan bewerkstelligen dat de geschiedenis van het gebouw en de openheid naar nieuwe gebruiksmogelijkheden hand in hand gaan in een herbestemmingsproject (Tjeerdsma, 2011).

Interieurarchitectuur specificeert gebruiksfuncties en maakt ze geschikt voor menselijk verblijf en functioneren. Door andere gebruikers en functies/ bestemmingen kunnen de inzichten gedurende de levenscyclus van het gebouw veranderen. Op de lange tijdslijn van een gebouw of monument heeft iedere eigenaar een invloedrijke rol. De eerste eigenaar was vaak opdrachtgever. Eigenaren zijn tijdelijke gebruikers van het interieur en voegen steeds nieuwe elementen toe aan en verrijken de historische kwaliteiten van het interieur . Volgens Brooker en Stone zijn de ontwerptools van interieurarchitecten bij uitstek geschikt voor herbestemmingsopgaven (2004). Interieurarchitecten verhouden zich namelijk per definitie tot een omgeving die al voorhanden is. Bij herbestemming bepaalt het programma niet de vorm, maar de vorm bepaalt de realiseerbaarheid van het programma binnen de uitgangspunten van een interventie-ethiek voor erfgoed. De interieurarchitect onderzoekt van buiten naar binnen en vertaalt dit in een ontwerp van binnen naar buiten. Een interieurarchitect richt zich daarbij op de relatie tussen de gebruiker en de binnenruimte. Volgens de Beroepsvereniging van Nederlandse Interieurarchitecten (BNI) is de uitdaging van de interieurarchitect om synthese te vinden tussen het behoud van het oorspronkelijke karakter, de moderne eisen en de functie die het gebouw gaat krijgen (De Kluijver, 2008). Frans Pijpers, interieurarchitect, zegt dat de interieurarchitect als geen ander weet om vanuit een bestaande situatie en een nieuwe gebruiker een optimaal resultaat te behalen. De interieurarchitect richt zich op de relatie tussen de gebruiker en de binnenruimte, de werkzaamheden verschillen daardoor op belangrijke punten van die van een architect. De verschillende werelden moeten wel samenwerken. Interieurarchitecten moeten in de context van herbestemming in gesprek gaan met andere disciplines zoals (restauratie) architecten en planologen (De Kluijver, 2008: 53).

Bronnen

  • Brooker, G. & Stone, S. (2004) Re-Readings: Interior Architecture and the Design Principles of Remodelling Existing Buildings. Londen: RIBA Publishers.
  • Kluijver, H. de (2008) Ogenblikken. Een persoonlijke kijk op (interieur)architectuur. Beroepsvereniging Nederlandse Interieurarchitecten.
  • Tjeerdsma, R. (2011) Schoonheid van verval.
BijlageGrootte
Müller, I. (2011) Interieur is gesprek zonder woorden. Meer resultaat met minder budget. In: Bouwstenen.1.75 MB