Naar de navigatie

Erfgoedzorg: dilemma’s en strategieën

De traditionele aanpak en omgangsvormen in de erfgoedzorg lijken in krimpgebieden niet langer toereikend. Naar verwachting zullen steeds meer historische boerderijen, kerken, openbare gebouwen en fabrieksgebouwen hun functie verliezen. Terwijl nieuwe functies in deze gebieden grotendeels ontbreken. En er is onvoldoende geld om al die gebouwen om-niet in stand te houden. Zelfs het complete verval van karakteristieke dorpjes is niet langer denkbeeldig.

Behoefte aan nieuwe strategieën
De krimp verandert de spelregels en erfgoed zal, net als de andere sectoren, eronder lijden. Maar de pijnlijke keuzes die wachten, moeten bewust worden gemaakt. Er moet voor worden gewaakt dat de geschiedenis van de regio tastbaar blijft. Er is daarom behoefte aan nieuwe strategieën gericht op de omgang met waardevol erfgoed. Want wat doen we als er zich geen passende nieuwe functie aandient voor een monument? Omarmen we dan alles wat voorbij komt? Of accepteren we dat er ruïnes ontstaan? Gaan we over tot sloop? Mag een monument nog met gemeenschapsgeld worden opgeknapt als er geen zicht is op een sluitende exploitatie? En wat betekenen deze dilemma's voor de rol van de overheid?

VER
Nieuwe strategieën vormen zich in de dagelijkse praktijk van de erfgoedzorg. Zo krijgen kerken alleen nog een instandhoudingssubsidie van de rijksoverheid als ze de komende vijf jaar in gebruik zijn. In het kader van de Visie Erfgoed en Ruimte (VER) van het Rijk is onlangs een staalkaart opgesteld met zoekrichtingen die zich nu al in de praktijk aftekenen. In de VER worden belangrijke thema’s benoemd op het snijvlak van erfgoed en ruimte. Ook de herbestemming van monumenten in krimpgebieden staat erin. Daarom wordt op dit moment rond de visie een brede en onorthodoxe discussie gevoerd over nieuwe strategieën in de omgang met erfgoed. Daarbij komen de volgende thema's aan de orde: