Naar de navigatie

Oud en nieuw gaan samenwerken

Nieuw, met verwijzingen naar het oude

Wanneer er geen sprake is van een facelift van de cultuurhistorie wordt in het herbestemde pand een combinatie van oud en nieuw gerealiseerd. De voormalige functie van het pand kan als referentie dienen voor de nieuwe functie. Een andere nieuwe gebruiker van het Hof van Utrecht, naast het Utrechts Archief, is het Court Hotel. Achter de monumentale gevel van de voormalige rechtbank schuilt nu ook een wereld van verrassend design. Wel zijn er verwijzingen aangebracht naar het verleden van het gebouw, zoals een metersgrote foto van Alcatraz en enorme vingerafdrukken.

In de oude gevangenis in Zwolle is na restauratie de gevangenisbestemming geheel verdwenen, toch verwijst het hotel-restaurant duidelijk naar het voormalige gebruik. De oude celdeuren zijn bijvoorbeeld nog aanwezig in de hotelkamers van Librije's Hotel. Een vergelijkbare verwijzing naar de voormalige functie is zichtbaar in Het Oude Kantongerecht in Apeldoorn. Op de deuren van het restaurant staat geschilderd 'zittingzaal', 'kantonrechter' en 'andere gemachtigden'. Deze verwijzingen naar de voormalige functies van de ruimtes zijn bewust behouden bij de restauratie van het oude gerechtsgebouw.

Commerciële functies

Oud en nieuw worden met elkaar verenigd wanneer een overheidsgebouw een commerciële functie krijgt. Een commerciële functie als een kantoorfunctie, detailhandel, een klein hotel of een B&B vraagt in een aantal gevallen wel de nodige ingrepen in het bestaande pand. Tijdens de herbestemming van het oude gemeentehuis in het Zeeuwse Sint-Maartensdijk bleek het realiseren van de functieverandering met respect voor het gebouw een gecompliceerde opgave. "Het is soms lastig werken aangezien je met een monumentaal gebouw hebt te maken dat een totaal andere functie krijgt. Toch gaan we het redden…", aldus de toenmalige eigenaar van Het Raedthuys Restaurant & Suites (in: 'Nog voor Pasen dineren in een nieuw en ook oud Raedthuys', 2010). Het Raedthuys is rigoureus verbouwd waardoor er een mix is ontstaan van historie en moderne faciliteiten.

De herbestemming van Het Arresthuis in Roermond leverde een minder complexe ingreep op. Typologisch is een gevangenis een logiesgebouw. In Het Arresthuis zijn drie cellen met elkaar verbonden waardoor er een luxe logiesgebouw is ontstaan. “Je komt binnen in de zitcel, in de middelste is de slaapcel en in de laatste is de natte cel.” (Boots & Engelman, 2012)

Van publiek naar privaat

In de inleiding van dit dossier is al gemeld dat een herbestemming tot gevolg kan hebben dat een voormalig overheidsgebouw dat openbaar toegankelijk was particulier bezit wordt en daardoor niet meer toegankelijk is voor het publiek. Een voorbeeld van een dergelijke fundamentele metamorfose is het raadhuis van de voormalige gemeente Nieuw-Ginniken dat in Ulvenhout staat. Het raadhuis is herbestemd tot chique appartementen voor ouderen met een dikke portemonnee. Het interieur moest behoorlijk worden aangetast om het raadhuis geschikt te maken voor woonfunctie. Het sinds 1997 leegstaande gebouw wordt sinds 2008 echter wel weer gebruikt en onderhouden.