Naar de navigatie

De regels en de initiatiefnemer

Vergunningen
De vraag of de gemeente wel/niet medewerking verleent aan functiewijziging is voor initiatiefnemers van herbestemmingen een groot afbreukrisico. Ook de doorlooptijden van vergunningentrajecten leveren veel zorgen op. Gemeenten kunnen hieraan een positieve bijdrage leveren door op voorhand duidelijkheid te geven over de ruimte die zij bieden voor functiewijziging en de termijnen die worden gehanteerd voor de vergunningverlening. Initiatiefnemers stellen het daarnaast op prijs als er één aanspreekpunt is dat hen begeleidt door alle procedures. Steeds meer gemeenten geven hieraan gehoor en verruilen een procedurele, toetsende rol voor een faciliterende en ondersteunende rol. Zij richten bijvoorbeeld een transformatieloket in.

Bestemmingsplannen
Oudere bestemmingsplannen spelen meestal nog niet in op het vraagstuk van leegstand en herbestemming. Ze zijn vaak erg rigide: alles is verboden, behalve dat wat nadrukkelijk is toegestaan. In nieuwere bestemmingsplannen wordt steeds vaker ingespeeld op de situatie door op percelen of bouwblokken een gemengde bestemming te leggen. Daar mag in beginsel alles, behalve overlastgevende functies. Nieuwe bestemmingsplannen kunnen ook semi-flexibel worden ingericht, bijvoorbeeld door B&W een wijzigingsbevoegdheid te geven waarmee binnen een plangebied op beperkte schaal hergebruik en herbestemming kan worden toegestaan.

Daarnaast zijn er mogelijkheden om  met postzegelplannen, of met een Wabo-projectafwijkingsbesluit de herbestemming ook binnen een rigide bestemmingsplan mogelijk te maken. Meer informatie over alle mogelijkheden staat in H-Team Notitie Herbestemming, regelgeving en gemeente.

Leegstandsverordening
Een aantal gemeenten heeft een leegstandsverordening ingesteld voor een bepaald gebied op basis van de Leegstandswet. Binnen dit gebied moeten eigenaren van vastgoed leegstand melden bij de gemeente. De gemeente neemt vervolgens contact op met de eigenaar om samen te verkennen hoe toegewerkt kan worden naar een nieuwe functie voor het incourante vastgoed. In de verordening kan ook worden opgenomen dat de gemeente bij langdurige leegstand zelf een huurder mag aandragen.

De gemeente Amsterdam stelde in 2011 als eerste een leegstandsverordening in voor de kantoorparken Amstel III en Teleport. Al snel volgden andere gemeenten. Tilburg bijvoorbeeld heeft een verordening opgesteld voor een aantal bedrijventerreinen, maar ook voor de toevoerstraten naar het centrum, de zogeheten winkellinten, en voor gebieden waar de gemeente wonen boven winkels stimuleert. En bijvoorbeeld Brunssum heeft een verordening opgesteld voor het centrumgebied. Er zijn ook gemeenten die nog even de kat uit de boom kijken en eerst willen weten of een aantal bepalingen in de verordening ook echt juridisch houdbaar is. Meer informatie over de Leegstandswet en -verordening is te vinden op de website van de VNG.

Eigen regelgeving van de gemeente
De ervaringen van het Experteam Ontslakken Gebiedsontwikkeling laten zien dat het overgrootste deel van de regelgeving afkomstig is van de gemeente zelf, en niet van het rijk of Europa. Dus als gemeente kun je ook zelf werken aan de-regulering. Het Expertteam geeft u hiertoe 40 concrete wenken. Maar zoiets doe je het meest makkelijk aan de hand van een praktijkcase: dan pas ga je zien waar men in de praktijk tegenaan loopt. Het Experteam Ontslakken heeft daarom in 8 gemeenten de wens van de klant centraal gesteld en vervolgens onderzocht hoe de regelgeving zodanig benut kan worden dat de klant centraal staat. Lees meer over hoe zo’n pilot werkt.